26. Ein ég sit og sauma

Hér er gripurinn sem höfðaði einna helst til mín hjá Fröken Blómfríði um daginn:

Á verðmiðanum stendur 23.000 og vélin mun vera um það bil 120 ára, ég gætti ekki að því hvort hægt er að sauma á hana en við að rýna í myndina tel ég það hæpið. Mér finnst þetta afar flottur gripur en ég þarf ekkert að eiga hana, ég á nefnilega þetta hér:

Ég fæ ekki betur séð en að þetta muni vera nákvæmlega sama tegund en mín hefur orðið fyrir umtalsvert meiri hrakningum í veröldinni.

Fyrir rúmum 30 árum var ég ásamt fjölskyldunni á ferð um Jökulfirðina á litlum fiskibát og við svona dóluðum okkur um og fórum í land þar og þegar okkur sýndist. Fjölskyldan var ég, eiginmaðurinn, 4 ára sonur og 3 vikna sonur. Svo var með okkur vinkona með tvö börn. Þar sem við áðum heillaðist ég mjög af ruslahaugunum við eyðibýlin. Þegar fólkið af svæðinu flutti burt, var það lifandi fegið að komast í rafmagnið og var ekkert að hafa fyrir því að drösla með sér þungum og fyrirferðarmiklum hlutum eins og eldunartækjum og slíku sem ekki var brúk fyrir meir. Þar á haugunum lá því ýmiskonar fánýti úr pottjárni sem þau voru orðin þreytt á en mér og sumum ykkar þykja dýrindi þó að ekki sé mögulegt að færa það til fyrra horfs.

Fótstykkið á saumavélinni var í tvennu eða þrennu lagi og hjólið einnig brotið en bróðir minn einn elskulegur var svo góður að setja hana saman. Alveg var hann þó gáttaður á þessari rugluðu systur. Fleiri parta fann ég ekki. Notagildi vélarinnar er einna helst fólgið í að hún er prýðileg til útstillinga í sambandi við handverkið.

19. Veski

Drasl eða ekki drasl, þar liggur efinn. Það sem þér finnst drasl er dýrgripur í mínum augum og öfugt. Stundum.

Ég var að gramsa í skáp og leita að teikningum af húsinu sem ég bý í. Ég fann teikningar af fjárhúsum og refahúsum en þar vil ég ekki búa. Svo fann ég veski og hugsaði hversvegna í ósköpunum hef ég ekki hent þessu fyrir löngu. Þetta er ekki einu sinni fallegt! Og ekki ættað frá mér. Hefur bara þvælst hér frá því áður en ég flutti hingað. Svo skoðaði ég það betur og svo sótti ég myndavél.

 Það eru á þessu merki í bak og fyrir.

 Þetta er greinilega frá tíma ávísanahefta.

 Merkjavara smerkjavara.

 Fyrirbærið hefur meir að segja kennitölu!

Mér finnst þetta samt ekkert fallegt og hef aldrei getað sett mig í spor fólks sem borgar fúlgur fjár fyrir dót sem hefur ekki neitt við sig annað en að vera merkt á tiltekinn hátt á meðan óþekkt húsmóðir saumar til dæmis flík sem er hrein snilld en er lítils virði í aurum talið vegna þess að skaparinn er "enginn sérstakur." Held að hvatirnar sem stjórna þessu séu þær sömu og valdið geta múgæsingu.

Svo er þetta veski kannski bara eftirlíking en það kemur alveg út á eitt í mínum huga.

Þessi bakgrunnur passar fyrir leðurveski. (Sem líka er úr plasti og tauborða)

5. Botninn

Var að átta mig á því að allir alvöru dótabloggarar hvolfa hlutum í markaskoðun.

Hér koma myndir af botnrannsókn litlu kistunnar. Hún er með innra byrði úr timbri en klædd alveg utan með málmi. Ef til vill eitthvað blönduðum kopar því að það er svolítið spanskrænuleg útfellingin í kverkinni þarna neðan á. Hún er greinilega komin til mín frá Japan en áletrunina í miðjunni gat ég engan veginn lesið fyrr en ég hafði stækkað hana með myndavélinni. Kistan er sko bara 9 cm. löng og 4 cm há. Ég held að þarna standi PATES eða eitthvað í þá áttina. Síðasti stafurinn gæti þó allt eins verið eitthvað annað. Í hálfhringnum ofan við virðast mér að séu sólargeislar. Er það ekki líka voða japanskt? Land hinnar rísandi sólar og allt það. Mamma man ekkert hvað hún bar á hana en ég myndi halda að þetta væri bronsað.

4. Litla kistan

Snemma á sjöunda áratug síðustu aldar, eða um svipað leyti og ég fann doppuna sem er í síðustu færslu fann ég litla kistu í Brunnánni. Brunná er fallvatn sem kemur ofan úr Súlumýrum og rennur niður í gegn um Kjarnalandið, niður með samnefndu æskuheimili mínu og þaðan í Eyjafjarðará. Hún er eins og aðrar ár afar breytilega vatnsmikil, stundum hverfur hún næstum í mölina en verður stundum foráttuvatnsfall sem veður með klakaburði yfir veginn. Þetta er vafalaust merkilegasta áin í mínum heimi og vei þeim dónum sem voga sér að tala um læk í þessu sambandi. (Ótrúlega margir dónar til). Þessi á var ómissandi partur af leiksvæði okkar sem náði frá Súlum að Eyjafjarðaránni svona um það bil. Þarna stífluðum við til dæmis til að útbúa okkur sundpoll. Ég var að basla við að nota uppblásinn 10 lítra mjólkurpoka sem kút, batt hann á bakið á mér með rauðum breiðum léreftsborða sem hafði verið um mittið á græna sparikjólnum mínum en gekk illa að fá pokaskömmina til að tolla rétt.

Ef til vill hefur einhver krakkinn sem átti heima þarna á undan okkur verið með þessa kistu í fjársjóðsleik en glutrað henni með einhverjum hætti í ána. Kistan var nánast svört og lokið rétt lafði á. Ég var lengi með hana í dótinu mínu en einhvern veginn urðum við svo viðskila. Löngu síðar, eða á sama tíma og mamma tók skrautdoppuna til handargagns, pússaði hún kistuna upp, litaði hana og setti nýjar lamir og setti hana svo með í jólapakkann minn.

Eitthvað er efniviðurinn morkinn þannig að naglarnir í lömunum tolla illa, en ég ætla að prófa að bera á þá lím.
Í fjársjóðskistu hæfir náttúrulega að geyma eitthvað fínt og þarna er hálsfesti úr rafi sem ég keypti fyrir nokkrum árum af dönskum víkingum á Gáseyri. Sá galli er þó á að lásinn bilaði strax svo að ég hef lítið notað festina. Kannski ég drattist til að laga það einhvern veginn einhverntíma.

3. Forngripur?

Skammt norðan við bernskuheimili mitt eru gamlir sjávarbakkar sem í mínu ungdæmi voru grasi grónir að mestu en sumstaðar höfðu þó fallið úr þeim smáskriður svo að þar voru kjöraðstæður fyrir bílaleiki með tilheyrandi vegagerð og lékum við systkinin okkur oft þarna. Við áttum heiminn og gátum þar af leiðandi óhrædd skilið allt eftir þarna á milli leikja án þess að aðrir spilltu nokkru. Náttúran er þó alltaf söm við sig og einhverju sinni þegar við komum að hafði fallið skriða sem olli því að að minnsta kosti einn uppáhaldsbíll sást aldrei meir. Þarna hef ég trúlega verið ca. 5 -7 ára, ég er ekki viss um að stóru strákarnir hafi nennt þessum leikjum lengur en þeir eru þremur og fjórum árum eldri en ég. Þegar þessir bræður mínir voru farnir að vinna í skógræktinni komu þeir meðal annars að því að planta þarna í brekkurnar svo að þar er nú eflings skógur og fullkomlega útilokað að fara í bílaleik. Þarna undir brekkunni var vafalaust þjóðleið frá landnámstíma nema að ef til vill hefur verið betra að fara ofan við bakkann í bleytutíð. Oft hefur þá umferðin verið mikil því allir sem áttu leið af Austurlandinu og Eyjafirðinum til Akureyrar eða lengra þurftu að fara þarna um nema þeir færu sjóleiðina.

Einhverju sinni fann ég þarna lítinn skrautlegan hlut úr málmi og fór að sjálfsögðu með hann heim. Maður fór auðvitað heim með allar gersemar, hvort sem um var að ræða kuðung, skrautlegan stein eða dauðan fugl. (Þess má geta að ég kom upp fuglakirkjugarði í brekkunni sunnan við ána en hann er fullkomlega horfinn í skóg.) Mömmu þótti gripurinn athyglisverður og bjargaði honum frá því að lenda í glatkistunni. Hún telur talsverðar líkur á að þetta sé skrautdoppa af einhverjum reiðtygjum og hefur séð myndir af svipuðu í verkum Kristjáns Eldjárns. Ef ske kynni að ég verði nú einhvern tíma stödd í Reykjavíkinni þegar þeir meta gripi á Þjóðminjasafninu væri fróðlegt að láta kíkja á þetta.

Ég eltist, flutti að heiman og gleymdi þessu en fyrir ekki mörgum árum fékk ég þetta í jólagjöf frá mömmu:

Þá var hún búin að renna undir þetta þennan fína stand. Nú er semsagt spurningin þessi: Á ég forngrip eða ekki?

Kannski er mér næstum sama - og þó.